Kadıköy Güveni Kötüye Kullanma Suçu Avukatı

Ticari ortaklıklar, sözleşmesel ilişkiler ya da günlük hayattaki emanet olgusu tamamen karşılıklı güven esasına dayanır. Ancak bu güven ilişkisinin suiistimal edilerek bir mala haksız şekilde el konulması veya o malın sahibinin rızası dışında tasarrufa uğraması, Türk Ceza Kanunu kapsamında güveni kötüye kullanma suçu (eski adıyla emniyeti suiistimal) olarak cezalandırılmaktadır. İstanbul gibi devasa bir ticaret ve finans merkezinde, gerek şirketler arasında gerekse şahıslar düzeyinde bu suç tipine çok sık rastlanır. Anadolu Yakası genelinde, özellikle Kadıköy ticari aksında meydana gelen bu uyuşmazlıkların yargılamaları adli merci olarak Kartal Adliyesi (İstanbul Anadolu Adliyesi) bünyesinde gerçekleştirilir. Hak mahrumiyeti yaşamamak adına, uyuşmazlığın ilk anından itibaren alanında uzman bir Kadıköy ceza avukatı ile süreci yürütmek en doğru strateji olacaktır.

 

1-) Güveni Kötüye Kullanma Suçu Nedir? (TCK 155)

Güveni kötüye kullanma, başkasına ait olup da muhafaza edilmek veya belirli bir şekilde kullanmak üzere zilyetliği (zilyetlik: bir malı elinde bulundurma yetkisi) kendisine devredilmiş olan taşınır veya taşınmaz bir mal üzerinde, kendisinin veya başkasının yararına olarak, zilyetliğin devri amacı dışında tasarrufta bulunulması veya bu devir olgusunun inkar edilmesidir.

Önemli Fark: Hırsızlıkta mal sahibinin rızası dışında gizlice alınır; dolandırıcılıkta mal hileyle teslim alınır; güveni kötüye kullanmada ise mal, sahibinin özgür iradesiyle ve güvenerek faile teslim edilmiştir ancak fail sonradan bu güveni suiistimal etmiştir.

 

2-) Güveni Kötüye Kullanma Suçunda Şikayet, Zamanaşımı ve Uzlaştırma

• Şikayet: Suçun TCK 155/1’deki basit hali şikayete tabidir. Şikayet süresi, mağdurun fiili ve faili öğrenmesinden itibaren 6 aydır. Ancak TCK 155/2’deki nitelikli (mesleki) hali şikayete tabi değildir, resen soruşturulur.
• Zamanaşımı: Suçun basit ve nitelikli halleri için dava zamanaşımı süresi 8 yıldır.
• Uzlaştırma: Güveni kötüye kullanma suçunun basit hali (TCK 155/1) uzlaştırma prosedürüne tabidir. İstanbul uzlaştırma büroları aracılığıyla taraflar anlaşırsa dosya kapanır. Nitelikli hali ise uzlaştırma kapsamında değildir.

 

3-) Güveni Kötüye Kullanma Suçunun Şartları

Bir eylemin bu suç kapsamında cezalandırılabilmesi için şu üç temel şartın varlığı aranır:

1. Fail ile mağdur arasında malın teslimine dair hukuken geçerli bir sözleşme veya emanet ilişkisi bulunmalıdır.
2. Mal, faile hile veya zorlama olmadan, rıza ile teslim edilmiş olmalıdır.
3. Fail, kendisine güvenilerek verilen malı satmalı, rehine vermeli, bağışlamalı ya da “Bana böyle bir mal verilmedi” diyerek inkar etmelidir.

 

4-) Basit Güveni Kötüye Kullanma Suçunun Unsurları

Herhangi bir mesleki sıfat veya ticari unvan kullanılmaksızın, tamamen şahsi ilişkilerdeki güvenin bozulmasıdır. Örneğin; bir arkadaşınızın seyahate giderken aracını veya dizüstü bilgisayarını size emanet etmesi, sizin de o emaneti başkasına satmanız basit güveni kötüye kullanmadır. Eğer uyuşmazlık Kadıköy sınırlarında yaşanmışsa, dosya Kartal Adliyesi Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından işleme alınır.

 

5-) Nitelikli Güveni Kötüye Kullanma Suçunun Unsurları (TCK 155/2)

Suçun, malın teslim alınması konusunda mesleği, sanatı veya ticari faaliyeti nedeniyle kendisine doğal bir güven duyulan kişiler tarafından işlenmesi halidir. Kanun bu durumlarda daha ağır bir ceza öngörür.

 

5.1-) Meslek ve Sanat Ticaret Sebebiyle Güvenin Kötüye Kullanılması

Kişinin icra ettiği meslek gereği kendisine bırakılan eşyayı sahiplenmesidir. Örneğin; tamir edilmek üzere servise bırakılan bir otomobilin usta tarafından satılması veya terziye verilen kumaşın terzi tarafından haksız yere sahiplenilmesi bu kapsama girer.

 

5.2-) Hizmet İlişkisi Sebebiyle Güvenin Kötüye Kullanılması

Bir iş yerinde çalışan personelin, işverene ait ve kendisine işini yapması için teslim edilen malzemeleri şahsi menfaati için kullanması veya satmasıdır (Örn: Kuryenin taşıdığı paketi çalması veya şirket şoförünün şirket aracını kendi adına kiraya vermesi).

 

5.3-) Yönetici, Vasî, Kayyım veya Hizmetçinin Suçu İşlemesi

Şirket müdürlerinin, kooperatif yöneticilerinin veya mahkemece atanan vasi ya da kayyımların, yönetimleri altındaki malları kendi hesaplarına geçirmeleri durumudur. Kadıköy merkezli şirket uyuşmazlıklarında yöneticilerin bu tarz fiilleri doğrudan nitelikli suç kapsamında değerlendirilir.

 

6-) Güveni Kötüye Kullanma Suçuna Teşebbüs

Bu suça teşebbüs teorik olarak mümkündür ancak uygulamada suçun yapısı gereği sınırları çok incedir. Fail, kendisine emanet edilen malı satmak üzere bir üçüncü kişiyle pazarlık yaparken veya sözleşme imzalayacakken durumun mal sahibi tarafından fark edilip engellenmesi durumunda eylem teşebbüs aşamasında kalır ve ceza indirilerek uygulanır.

 

7-) Güveni Kötüye Kullanma Suçunun Cezası

7.1-) Basit Güveni Kötüye Kullanmanın Cezası

TCK m. 155/1 uyarınca basit güveni kötüye kullanma suçunu işleyen fail hakkında, mağdurun şikayeti üzerine 6 aydan 2 yıla kadar hapis ve adli para cezasına hükmedilir.

 

7.2-) Nitelikli Güveni Kötüye Kullanmanın Cezası

TCK m. 155/2 uyarınca suçun nitelikli halini işleyenler hakkında şikayet aranmaksızın 1 yıldan 7 yıla kadar hapis ve üç bin güne kadar adli para cezasına hükmedilir. Bu davaların yargılamaları Kartal Adliyesi Asliye Ceza Mahkemelerinde görülmektedir.

 

8.-) Etkin Pişmanlık ve Ceza İndirimi

Güveni kötüye kullanma suçunda etkin pişmanlık hükümleri (TCK 168) geçerlidir. Failin, emanet aldığı malı aynen iade etmesi veya mağdurun uğradığı maddi zararı tamamen karşılaması halinde:

• Dava açılmadan önce zarar karşılanırsa ceza üçte ikiye kadar indirilir.
• Dava açıldıktan sonra hüküm verilmeden önce zarar karşılanırsa ceza yarı oranına kadar indirilebilir.

 

9-) Cezanın Ertelenmesi ve Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB)

Kadıköy güveni kötüye kullanma suçu davalarında, hükmedilen ceza 2 yıl veya daha az süreli ise, sanığın sabıkasızlık durumu ve en önemlisi mağdurun uğradığı zararın tamamen ödenmiş olması kaydıyla mahkemece HAGB veya erteleme kararı verilmesi mümkündür.

Önemli Not: İstanbul Anadolu Yakası’nda (özellikle Kadıköy ve çevre ilçelerde) yaşanan tüm emniyeti suiistimal ve güveni kötüye kullanma vakaları, soruşturma aşamasından dava aşamasına kadar Kartal Adliyesi yetki sınırlarında çözümlenir. Sürecin uzman bir Kadıköy ceza avukatı ile takip edilmesi hak kaybını önleyecektir.